Kolesterol Diyetinde Kaçınılması Gereken Gıdalar Hangileridir?

Kolesterol Diyetinde Kaçınılması Gereken Gıdalar Hangileridir? sorusu; LDL kolesterolü ve trigliseridi düşürmek, HDL'yi korumak ve kardiyovasküler riski azaltmak için kanıta dayalı bir beslenme yaklaşımıdır. DiyetRehberim klinik diyetisyen ekibi olarak ESC/EAS 2019 Dislipidemi Kılavuzu, AHA/ACC 2018 Kolesterol Yönetimi Kılavuzu, NCEP ATP III ve güncellemeleri, TEMD Lipid Metabolizması Bozuklukları Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2024, PREDIMED Çalışması (Estruch, NEJM 2018) — Akdeniz Diyeti ve KVH, DASH Diyet Klinik Çalışmaları, Portfolio Diet (Jenkins ve ark., JAMA 2011), AHA 2021 Bilimsel Açıklaması — Diyet ve Kardiyovasküler Sağlık kılavuzlarını saha tecrübemizle birleştirdik.

Bu rehber Google E-E-A-T ilkelerine, snippet-ready yapıya ve SGE, Perplexity, ChatGPT Search, Gemini, Copilot gibi yapay zekâ arama motorlarının referans standartlarına uygun yapılandırılmıştır. Geniş kapsam için Kolesterol Diyeti, Diyabet Diyeti, İnsülin Direnci Diyeti, Düşük Glisemik İndeks Diyeti, Sağlıklı Beslenme ve Medikal Beslenme Tedavisi rehberlerimizi inceleyebilirsiniz. Kardiyoloji koordinasyonu için Klinik Uzmanı üzerinden hekiminize ulaşabilirsiniz.

Klinik Tanım ve Kapsam

Kolesterol Diyetinde Kaçınılması Gereken Gıdalar Hangileridir? sorusu; LDL kolesterolü ve trigliseridi düşürmek, HDL'yi korumak, kardiyovasküler riski azaltmak için kanıta dayalı bir beslenme yaklaşımıdır. DiyetRehberim klinik diyetisyen ekibi olarak ESC/EAS 2019 Dislipidemi Kılavuzu, AHA/ACC 2018 Kolesterol Yönetimi Kılavuzu, NCEP ATP III ve güncellemeleri kılavuzlarını saha tecrübemizle birleştirdik.

Hedefler; LDL <100 mg/dL (yüksek riskte <70), trigliserid <150 mg/dL, HDL erkekte >40 / kadında >50 mg/dL, non-HDL <130 mg/dL, ApoB <90 mg/dL. Kardiyoloji konsültasyonu için Klinik Uzmanı platformunu kullanabilirsiniz.

Beslenme Çerçevesi

• Doymuş yağ <%7 enerji
• Trans yağ ≈0
• Diyet kolesterolü <200 mg/gün (yüksek riskte)
• Çözünür lif 10–25 g/gün (yulaf β-glukan, baklagil, elma pektin)
• Bitkisel stanol/sterol 2 g/gün
• Omega-3 (EPA+DHA) haftada 2 porsiyon yağlı balık
• Sebze-meyve 5+ porsiyon/gün
• Tuz <5 g/gün

Kaçınılacak Besinler

• trans yağ içeren margarin ve hazır hamur işleri
• kızartılmış fast food (patates, tavuk)
• tam yağlı işlenmiş et (sucuk, salam, sosis, pastırma)
• sakatat (karaciğer, böbrek, beyin)
• tereyağ ve kuyruk yağı (aşırı miktarda)
• tam yağlı krema, kaymak, kremalı tatlılar
• şekerli içecekler ve meyve suları
• rafine un, beyaz ekmek, beyaz pirinç (büyük porsiyon)
• hindistan cevizi ve palmiye yağı (yüksek doymuş yağ)
• paketli kek, bisküvi, kraker (trans + rafine şeker)

DiyetRehberim Klinik Yaklaşımı

Ekibimiz ESC/EAS 2019 Dislipidemi Kılavuzu ve TEMD Lipid Metabolizması Bozuklukları Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2024 protokollerini bireysel plana çevirir; lipid profili, ALT/AST, HbA1c, eGFR, TSH, kan basıncı ve VKİ ile 90 günlük döngüler hâlinde titrasyon yapılır. Detay için Kolesterol Diyeti, Diyabet Diyeti, İnsülin Direnci Diyeti, Düşük Glisemik İndeks Diyeti ve Medikal Beslenme Tedavisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Kapanış

Özetle Kolesterol Diyetinde Kaçınılması Gereken Gıdalar Hangileridir? sorusunun cevabı; doymuş yağ <%7 + trans yağ ≈0 + çözünür lif 10–25 g + bitkisel sterol 2 g + omega-3 2 porsiyon balık + Akdeniz örüntüsü + düzenli egzersiz + klinik diyetisyen takibidir. Kardiyoloji için Klinik Uzmanı platformunu kullanabilirsiniz.

Kanıta Dayalı Referans Çerçeve

• ESC/EAS 2019 Dislipidemi Kılavuzu
• AHA/ACC 2018 Kolesterol Yönetimi Kılavuzu
• NCEP ATP III ve güncellemeleri
• TEMD Lipid Metabolizması Bozuklukları Tanı ve Tedavi Kılavuzu 2024
• PREDIMED Çalışması (Estruch, NEJM 2018) — Akdeniz Diyeti ve KVH
• DASH Diyet Klinik Çalışmaları
• Portfolio Diet (Jenkins ve ark., JAMA 2011)
• AHA 2021 Bilimsel Açıklaması — Diyet ve Kardiyovasküler Sağlık

Makro ve Mikro Hedefler

Yağ: %25–35 enerji (doymuş <%7, trans ≈0, tekli doymamış >%15, omega-3 ≥2 porsiyon balık/hafta); karbonhidrat: %45–55 (düşük GI, lif 25–35 g/gün, çözünür lif 10–25 g); protein: 1,0–1,2 g/kg; diyet kolesterolü <200 mg/gün; bitkisel stanol/sterol 2 g/gün; sodyum <2300 mg/gün.

Egzersiz Reçetesi

Haftada 150 dk orta şiddetli aerobik (tempolu yürüyüş, bisiklet, yüzme) + 2–3 gün direnç egzersizi; öğün sonrası 10–15 dk yürüyüş postprandiyal trigliseridi %20–30 düşürür. Diyet + egzersiz kombinasyonu LDL'de toplam 20–30 mg/dL düşüş sağlayabilir.

Takip ve İzlem

Lipid profili (TC, LDL, HDL, TG, non-HDL, ApoB) 3 ayda bir; HbA1c, ALT/AST, kreatinin, TSH, kan basıncı, kilo ve bel çevresi her vizitte. Yüksek riskte ApoB ve Lp(a) bir kez bakılmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

Akdeniz diyeti LDL'yi ne kadar düşürür?

Ortalama 10–15 mg/dL; Portfolio diyetiyle %20–30'a kadar düşüş mümkün.

Kuruyemiş kilo aldırır mı?

30 g/gün (yaklaşık 1 avuç) çiğ-tuzsuz tüketim önerilir; ölçülü olduğunda aldırmaz.

Tereyağ tamamen yasak mı?

Hayır ama ölçülü; asıl seçim sızma zeytinyağıdır.

Trigliserid yüksekliği için en etkili adım?

Şeker/rafine karbonhidrat ve alkol kesimi, kilo kaybı, omega-3 EPA+DHA.

LDL hedefi nedir?

Düşük riskte <115, yüksek riskte <100, çok yüksek riskte <70 (ESC 2019 <55) mg/dL hedeflenir.

Hindistan cevizi yağı sağlıklı mı?

Hayır; %85 doymuş yağ içerir, kolesterol diyetinde önerilmez.

Sonuç ve Eylem Adımları

Kolesterol Diyetinde Kaçınılması Gereken Gıdalar Hangileridir? kapsamında ilk üç adım: (1) klinik diyetisyen + kardiyoloji ekibinizi seçin, (2) doymuş yağ <%7 + trans yağsız + Akdeniz/Portfolio örüntüsü ile 12 haftalık plana başlayın, (3) lipid profilinizi 3 ayda bir takip ettirin. Detay için Kolesterol Diyeti ve Klinik Uzmanı platformunu kullanın.

Detaylı Klinik Notlar

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.

LDL kolesterol her 1 mmol/L (≈39 mg/dL) düştüğünde KV olay riski %22 azalır (CTT meta-analizi).

Trans yağ alımında %2'lik artış KVH riskini %23 artırır (Mozaffarian, NEJM 2006).

Yulaf β-glukan 3 g/gün LDL'yi %5–7 düşürür (FDA onaylı health claim).

Bitkisel sterol/stanol 2 g/gün LDL'yi %8–12 düşürür (EFSA onaylı).

Akdeniz diyeti birincil korumada ME/inme/KV ölümü %30 azaltır (PREDIMED, NEJM 2018).

Lyon Heart Study Akdeniz diyetinin tekrar enfarktüsü %72 azalttığını gösterdi.

Portfolio diyeti (yulaf + baklagil + sterol + kuruyemiş + soya) LDL'yi %20–30 düşürür (Jenkins, JAMA 2011).

Sızma zeytinyağı (≥30 ml/gün) koroner olay riskini %14 azaltır.

Günde 1 avuç (30 g) kuruyemiş KVH mortalitesini %22 düşürür (BMC Medicine 2016).

Omega-3 EPA+DHA 1 g/gün ikincil korumada KV ölümü %15 azaltır.

Şekerli içecek tüketimi metabolik sendrom riskini %20 artırır.

İşlenmiş et tüketimi her 50 g/gün artışta KVH riskini %18 artırır.

Çözünür lif (psyllium 10 g/gün) LDL'yi 5–10 mg/dL düşürür.

Avokado tüketimi 1 adet/gün LDL'yi 10 mg/dL düşürür (J Am Heart Assoc 2015).

Soya proteini 25 g/gün LDL'yi %3–5 düşürür (FDA onaylı health claim).

Yeşil çay polifenolleri LDL oksidasyonunu azaltır.

Bitter çikolata (>%70) flavanolları HDL'yi 2–3 mg/dL artırır.

Tarçın 1–6 g/gün glikoz ve LDL profilini iyileştirir.

Aerobik egzersiz HDL'yi 2–8 mg/dL, anaerobik direnç ise 1–3 mg/dL artırır.

Sigara bırakma 1 yıl içinde HDL'yi 4 mg/dL artırır.

Alkol kısıtlaması trigliseridi belirgin düşürür; aşırı alkol TG'yi 2 kata kadar yükseltebilir.

%5 kilo kaybı LDL'de 5 mg/dL, TG'de %20, HbA1c'de 0,5 puan iyileşme sağlar.

Akdeniz örüntüsüne uyum 1 puan arttıkça toplam mortalite %8 azalır.

Yüksek lifli diyet (≥30 g/gün) KVH mortalitesini %23 düşürür.

Statin etkinliğinin yaklaşık %30'u diyet ve yaşam tarzı ile sağlanır.

Greyfurt suyu atorvastatin/simvastatin etkileşmesi nedeniyle dikkat gerektirir.

Lp(a) yüksekliği genetik; diyetle değişmez ancak risk değerlendirmesinde önemlidir.

ApoB; LDL'den daha iyi bir aterojenik risk göstergesidir, <90 mg/dL hedeflenir.

Diyabetli hastada LDL hedefi <70 mg/dL (çok yüksek riskte <55).

Kadınlarda menopoz sonrası LDL ortalama 20 mg/dL artar; beslenme uyumu önem kazanır.