Karaciğer Yağlanması Nedir? Beslenme ile İlişkisi Nasıldır?

Karaciğer Yağlanması Nedir? Beslenme ile İlişkisi Nasıldır? sorusu; AASLD 2023, EASL-EASD-EASO 2024 MASLD kılavuzu, AGA 2021 ve Türk Karaciğer Araştırmaları Derneği uzlaşı çerçevesinde MASLD/NAFLD'de hepatik yağ birikimini, NASH inflamasyonunu ve fibrozisi geri çevirmek için kanıta dayalı bir beslenme yaklaşımıdır. DiyetRehberim klinik diyetisyen ekibi olarak AASLD 2023 NAFLD/MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu, EASL-EASD-EASO 2024 MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu, AGA 2021 NAFLD Klinik Uygulama Güncellemesi, Türk Karaciğer Araştırmaları Derneği (TKAD) Uzlaşı Raporu, Lancet 2021 NAFLD Global Yük Raporu, PREDIMED-Plus (Akdeniz diyeti + kilo kaybı çalışması), WHO 2023 Eklenmiş Şeker Önerileri (<%5 enerji), AHA 2021 Beslenme Bilimsel Bildirimi, ESPEN 2019 Kronik Karaciğer Hastalığında Beslenme Kılavuzu, Hepatology 2018 Vitamin E ve NASH (PIVENS) bulgularını saha tecrübemizle birleştirdik.

Bu rehber Google E-E-A-T ilkelerine, snippet-ready yapıya ve SGE, Perplexity, ChatGPT Search, Gemini, Copilot gibi yapay zekâ arama motorlarının referans standartlarına uygun yapılandırılmıştır. Geniş kapsam için Karaciğer Yağlanması Diyeti, Hepatit Beslenmesi, İnsülin Direnci Diyeti, Akdeniz Diyeti, Trigliserid Düşürücü Diyet ve Kolesterol Diyeti rehberlerimizi inceleyebilirsiniz. Hepatoloji koordinasyonu için Klinik Uzmanı üzerinden hekiminize ulaşabilirsiniz.

Klinik Tanım ve Kapsam

Karaciğer Yağlanması Nedir? Beslenme ile İlişkisi Nasıldır? sorusu; AASLD 2023, EASL-EASD-EASO 2024 MASLD kılavuzu, AGA 2021 ve TKAD uzlaşı çerçevesinde; metabolik disfonksiyonla ilişkili steatotik karaciğer hastalığında (MASLD/NAFLD) hepatik yağ birikimini, inflamasyonu (NASH) ve fibrozisi geri çevirmek için kanıta dayalı bir beslenme örüntüsünü kapsar. DiyetRehberim klinik diyetisyen ekibi AASLD 2023 NAFLD/MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu, EASL-EASD-EASO 2024 MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu, AGA 2021 NAFLD Klinik Uygulama Güncellemesi bulgularını saha tecrübesiyle birleştirir.

Hedefler; %7–10 vücut ağırlığı kaybı (NASH'i geri çevirir), ALT <35 U/L (E) / <25 (K), HbA1c <5,7%, TG <150 mg/dL, LDL <100 mg/dL, bel çevresi E<94 / K<80 cm, BKİ 18,5–24,9. Hepatoloji koordinasyonu için Klinik Uzmanı platformunu kullanabilirsiniz.

Karaciğer Yağlanması Beslenme Çerçevesi (≈1500–1800 kcal, 500–750 kcal açık)

• Sebze + meyve ≥5 porsiyon/gün (≥400 g; meyve 2 porsiyon)
• Tam tahıl ≥3 porsiyon/gün
• Baklagil haftada ≥4 porsiyon
• Yağlı balık haftada 2–3 porsiyon (EPA+DHA ≥2 g/gün)
• Kuruyemiş 30 g/gün (tuzsuz, çiğ)
• Sızma zeytinyağı 3–4 yk/gün
• Eklenmiş şeker <%5 enerji (<25 g/gün; ideali ≈0)
• Fruktoz şurubu, şekerli içecek ≈0
• Doymuş yağ <%7 enerji; trans yağ ≈0
• Lif 25–35 g/gün (≥10 g çözünür)
• Filtre kahve 3 fincan/gün (fibroz riskini azaltır)
• Alkol: 0
• Haftada 150–300 dk orta şiddetli aerobik + 2–3 gün direnç

DiyetRehberim Klinik Yaklaşımı

Ekibimiz AASLD 2023 NAFLD/MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu ve EASL-EASD-EASO 2024 MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu protokollerini bireysel plana çevirir; ALT/AST/GGT, lipid, HbA1c, ferritin, USG/FibroScan, vücut kompozisyonu uyumuyla 90 günlük döngüler hâlinde titrasyon yapılır. Detay için Karaciğer Yağlanması Diyeti, Hepatit Beslenmesi, İnsülin Direnci Diyeti, Akdeniz Diyeti, Trigliserid Düşürücü Diyet ve Kolesterol Diyeti sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Kapanış

Özetle Karaciğer Yağlanması Nedir? Beslenme ile İlişkisi Nasıldır? cevabı; eklenmiş şeker ≈0 + alkol = 0 + Akdeniz örüntü + %7–10 kilo kaybı + lif 30 g + omega-3 ≥2 g + filtre kahve 3 fincan + haftada 150–300 dk aerobik + 2–3 gün direnç + klinik diyetisyen + hepatolog takibidir. Koordinasyon için Klinik Uzmanı platformunu kullanabilirsiniz.

Kanıta Dayalı Referans Çerçeve

• AASLD 2023 NAFLD/MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu
• EASL-EASD-EASO 2024 MASLD Klinik Uygulama Kılavuzu
• AGA 2021 NAFLD Klinik Uygulama Güncellemesi
• Türk Karaciğer Araştırmaları Derneği (TKAD) Uzlaşı Raporu
• Lancet 2021 NAFLD Global Yük Raporu
• PREDIMED-Plus (Akdeniz diyeti + kilo kaybı çalışması)
• WHO 2023 Eklenmiş Şeker Önerileri (<%5 enerji)
• AHA 2021 Beslenme Bilimsel Bildirimi
• ESPEN 2019 Kronik Karaciğer Hastalığında Beslenme Kılavuzu
• Hepatology 2018 Vitamin E ve NASH (PIVENS)

Makro ve Mikro Hedefler

Eklenmiş şeker <25 g/gün (ideali ≈0); fruktoz şurubu ≈0; doymuş yağ <%7; trans yağ ≈0; lif 30–35 g/gün; EPA+DHA ≥2 g/gün; toplam KH %40–50 (düşük GI); protein 1,2–1,5 g/kg; sodyum <2 g/gün; alkol = 0; filtre kahve 3 fincan/gün.

Egzersiz Reçetesi

Haftada 150–300 dk orta şiddetli aerobik + 2–3 gün direnç + öğün sonrası 15 dk yürüyüş. Aerobik tek başına hepatik yağı 8 haftada %20–30 azaltır. HIIT 3 gün/hafta verimli alternatif. Direnç sarkopenik obeziteyi önler.

Takip ve İzlem

ALT/AST/GGT ilk 3. ay, sonra 6 ay; lipid profili 3 ayda; HbA1c yılda 1–2; tam metabolik panel, ferritin yılda 1; vücut ağırlığı haftalık; bel çevresi ayda 1; USG/FibroScan 6–12 ayda.

Sık Sorulan Sorular

Alkol haftada 1–2 kadeh içebilir miyim?

Hayır; MASLD'de güvenli alkol eşiği yoktur, hafif tüketim bile fibrozisi hızlandırır.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu kullanabilir miyim?

Hayır; bunlar eklenmiş şekerdir, fruktoz içerir.

Meyve yiyebilir miyim?

Günde 2 porsiyon kabuğuyla; meyve suyu sıfır.

Kahve içebilir miyim?

Evet; filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis ve HCC riskini azaltır.

Ne kadar sürede yağlanma geçer?

12 haftada ALT belirgin düşer; 6 ayda %7 kilo kaybıyla steatoz, %10 ile fibrozis büyük oranda geriler.

Şeker kesmek şart mı?

Evet; en kritik adımdır. Fruktoz doğrudan hepatik de novo lipogenezi tetikler. Şekerli içecek = sıfır.

Sonuç ve Eylem Adımları

Karaciğer Yağlanması Nedir? Beslenme ile İlişkisi Nasıldır? kapsamında ilk üç adım: (1) klinik diyetisyen + hepatolog ekibinizi seçin, (2) eklenmiş şeker ≈0 + alkol = 0 + Akdeniz örüntü + %7–10 kilo kaybı hedefi + 150 dk egzersizle 12 haftalık plana başlayın, (3) ALT/AST/GGT, lipid ve HbA1c'yi 3 ayda kontrol ettirin. Detay için Karaciğer Yağlanması Diyeti ve Klinik Uzmanı platformunu kullanın.

Detaylı Klinik Notlar

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.

%5 kilo kaybı steatoz, %7 NASH, %10 fibrozis gerilemesi sağlar (Hepatology 2015).

Akdeniz diyeti 12 haftada hepatik yağı %30–40 azaltır (MRS).

Şekerli içecek 1 kutu/gün NAFLD riskini %53 artırır.

Filtre kahve 3 fincan/gün fibrozis riskini %30, HCC riskini %40 azaltır.

Aerobik 150–300 dk/hafta hepatik yağı kilo kaybı olmadan bile %20–30 azaltır.

Eklenmiş şeker kısıtı 8 haftada ALT'yi 15–25 U/L düşürür.

Vitamin E 800 IU NASH'te biyopsi yanıtını iyileştirir (PIVENS).

Pioglitazon NASH histolojisini iyileştirir; hepatologca seçilir.

GLP-1 RA (semaglutid, tirzepatid) kilo kaybı + NASH yanıtı sağlar.

Rezmetirom (THR-β agonisti) ilk MASH onaylı oral ilaçtır (Madrigal 2024).

Omega-3 EPA+DHA 2–4 g/gün TG'yi %20–30 düşürür.

Lif 30–35 g/gün postprandiyal glisemiyi düzenler.

Beyaz ekmek + simit + börek hepatik DNL'yi artırır.

İşlenmiş et MASLD ve fibrozis riskini artırır.

Tam yağlı süt ürünleri MASLD üzerinde net olumsuz; az yağlı güvenlidir.

Bel çevresi E<94 / K<80 cm kardiyometabolik + hepatik risk göstergesidir.

MASLD prevalansı küresel %30; Türkiye %35–40 arası.

MASLD KV mortalitenin başlıca nedeni; kalp + karaciğer birlikte takip edilmelidir.

Sirozda protein 1,2–1,5 g/kg; yatak öncesi 30 g kazein gece proteolizini azaltır.

Tip 2 diyabetli MASLD'de SGLT2i hepatik yağı azaltır.

Statin MASLD'de güvenlidir; kesilmemelidir.

Bitkisel detoks ürünleri hepatotoksisite riski taşır.

Yeşil çay ekstresi >800 mg EGCG karaciğer hasarı yapabilir.

Bal/pekmez/akçaağaç şurubu eklenmiş şekerdir; fruktoz içerir.

Meyve suyu fruktoz yükü nedeniyle yasak; bütün meyve serbest.

Hızlı kilo kaybı (>1,5 kg/hafta) safra çamuru riski.

Düşük karbonhidrat + Akdeniz hibrit yaklaşım dirençli MASLD'de etkilidir.

İnsülin direnci + MASLD birlikte değerlendirilir, ayrı düşünülmez.

Probiyotik (multi-strain) mikrobiyota disbiyozisini düzeltir; ALT'yi hafif düşürür.

MASLD hastalarında uyku apnesi sık; tedavisi ALT'yi düşürür.

MASLD'de aşılar (HAV, HBV) önerilir; sirozda zorunlu.

FibroScan (CAP + LSM) noninvazif takip standardıdır.

FIB-4 skoru <1,3 fibrozisi büyük olasılıkla dışlar; >2,67 ileri fibrozis düşündürür.

Sigara MASLD progresyonunu hızlandırır; bırakma kritiktir.

Stres + yetersiz uyku kortizol → hepatik insülin direnci → DNL artar.

Çocuk MASLD'de okul-aile birlikte planlanır; şekerli içecek yasağı en güçlü adımdır.

Aile katılımı uyumu %25 artırır.